Muzikaal pracht en praal

Stedelijke Harmonie St.-Antonius trekt in 1909 over de Markt
GAW Beeldbank A853.

We zoomen in op de plek in Weert waar het in de vroege middeleeuwen allemaal moet zijn begonnen: de markt in Weert. De plek waar religie en bestuur een plek vonden, handel gevoerd werd en van waaruit de wegen zich als een rad vertakten naar de omliggende plaatsen. Opvallend genoeg is er op deze plek al geruime tijd weinig veranderd: het oude stadhuis staat er, wat facelifts daargelaten, al sinds de 19e eeuw en de kerk er tegenover heeft, als we voor het gemak de nieuwe toren negeren, al eeuwenlang hetzelfde uiterlijk. Wel verdwenen zijn de huizen die in de19e eeuw de toren flankeerden. En het waaggebouwtje op de Korenmarkt. Ook de huizen die we hier op de foto zien bepalen al meer dan een eeuw lang het aanzicht van Markt en Korenmarkt. Het is op deze plek waar de voor de gemeenschap belangrijke handelingen, vieringen, noem het evenementen, plaatsvonden.

Optocht

Een dergelijk gegeven is ook het centrale thema op de deze foto. Een lange stoet van burgers dan wel muzikanten loopt in optocht richting de Beekstraat om voor de huidige McDonalds af te buigen naar Hegstraat. Of de Hoogstraat, want eerstgenoemde straat lijkt mij niet de meest geschikte weg in die tijd naar het gebied rond het voormalige kasteel. Want wat gebeurt hier?.
Helemaal zeker weten we dat niet maar de beste optie is dat we te maken hebben met de optocht, die plaats vond tijdens het tweedaagse Internationaal Concours voor Harmonie-en Fanfaregezelschappen in Weert op 27 en 28 juni 1909. Het was een grootse muzikale happening waar de Stedelijke Harmonie St.- Antonius voor de organisatie tekende. Zondags was het de beurt aan de harmonieën, de maandag was gereserveerd voor de fanfares. Aansluitend was er op dinsdag 29 juni (feestdag van de H.H. Petrus en Paulus) nog een groot festival op het marktplein.
De tocht over de Markt langs het stadhuis was onderdeel vaneen optocht vanuit het station (dat is dan nog het oude station aan de spoorlijn Antwerpen - Mönchengladbach dat aan de Parallelweg lag) naar het festivalterrein bij het kasteel.
Omdat er op dinsdaggeen sprake van een optocht was - zo de berichtgeving in het Kanton Weert – en meer nog vanwege het feit dat de mensen langs de kant op z’n zondags gekleed zijn, hebben we hier wellicht met de zondag te doen. Dat alles valt ook te verklaren uit het gegeven dat op de foto de woorden ‘Nieuw Drapeau’ en ’ Oud Drapeau’ nadrukkelijk zijn geschreven, verwijzingen naar het vaandel van de organiserende vereniging: de Stedelijke Harmonie Sint Antonius. En die nam deel op de zondag.

Nieuw drapeau

Volgens een andere ‘theorie’ zou gaan om de inhuldiging van het nieuwe drapeau, zeg even voor het gemak vaandel van de Stedelijke Harmonie. Die ging op 28 mei 1910 de straat op om het nieuwe ‘visitekaartje’ in een grootse stoet met zeven andere gezelschappen aan de burgerij te tonen. De inhuldiging gebeurde in het casino (daar waar nu het Jan van der Croon gebouw ligt met de vestiging van de winkel Maxwell in de Stationsstraat) om dan in defilé langs het stadhuis, waar op balkon burgemeester Janssen het vaandel konden aanschouwen. Dat zou ook de nadrukkelijke teksten op de foto kunnen verklaren. Een andere foto die dezelfde gebeurtenis als onze foto betreft en waarop het bestuur der stad voorop gaat in de stoet, spreekt deze interpretatie echter tegen.

Oud én nieuw

Hoe het ook zij, duidelijk was men aan de foto gehecht als belangrijke documentatie van het feit dat beide drapeaus deel uitmaakten van de presentatie van de Harmonie. Maar dat wil dan wel zeggen dat het nieuwe vaandel al geruime tijd voor de inhuldiging gebruikt werd! Wie daar meer over kan vertellen laat hij zich horen.
Overigens was het driedaagse muziekfeest een daverend succes. De kranten waren lovend, en het Kanton Weert kon melden dat met deze feesten Weert nu zijn eigen Muziekfeesten had en dat in het vreemde ’Weert’ geprezen zou worden om ‘hare gastvrijheid, gulheid en ordelievendheid’;
Heel wat meer bescheiden qua opstelling dan tegenwoordig gebezigde slogans. Maar evenzeer getuigend van trots.
En wat gebeurde met de vaandels? Inmiddels is het nieuwe vaandel al een oud vaandel. Het eerste, oudste hangt geduldig in het depot in het Gemeentemuseum Jacob van Horne. De drapeau op de foto kunt u in al zijn pracht bekijken in de expositie ‘Weert Jubileer’.
Stedelijke Harmonie St.-Antonius viert dit jaar (2014) het 135-jarig jubileum met een tentoonstelling in Gemeentemuseum De Tiendschuur in 2014 - 2015, als onderdeel van de expositie ‘Weert Jubileert’.


Theo Schers
Erfgoedcluster Weert

Bron

Land van Weert rubriek Toen en Noow 5 november 2014

Tentoonstelling Weert Jubileert

Terug in de tijd

Ga naar het overzicht Toen en Noow 2014

Ga naar het overzicht Toen en Noow vanaf 2008