Druk aan de Stationsstraat

Smeets Drukkerijen aan de Nieuwstraat / Stationsstraat
GAW Beeldbank 2988

Kijk maar eens goed. Velen van u zullen hier ongetwijfeld het grote complex van drukkerij Smeets herkennen. Het bedrijf nam in de jaren 60 van de vorige eeuw al behoorlijk wat ruimte in beslag tussen Stationsstraat boven en Wilhelminastraat beneden op de foto. Ruimte voor uitbreiding was er niet meer, zodat in 1967 een nieuwe drukkerij meer richting het kanaal op Fatima moest worden betrokken. Het begin van de verbindingweg, de Nieuwstraat, werd in de volksmond heel toepasselijk het ‘Smietsstieëgske’ genoemd. Aan het eind van de straat, op de hoek aan de Wilhelminastraat ligt, onderaan de foto, het woonhuis van de familie Smeets, De Bongerd. Het was een ontwerp van architect Pierre Weegels uit 1939.
Naast het complex herkennen we helemaal links bovenaan het huis waarover we al eerder in Toen en Noow vertelden, het pand dat verbouwd werd tot de bekende winkel van Van Erp. In de straat zien we verder verschillende statige herenhuizen. Daaronder bij de open plaats het voormalige hotel Germania, nu een Chinees restaurant.

Opvallende gevel

Het gaat hier om een opname uit 1965. In die tijd werd het aanzicht van het complex aan de Stationsstraat bepaald door de hoge opvallend blauwgekleurde gevel. Aan de gevel prijkten vijf reliëfs met het drukkersvak als onderwerp. Het waren ontwerpen van Charles Eijck. Het fabrieksgebouw was eveneens een ontwerp van Pierre Weegels en had de plek ingenomen van het woonhuis en deels de fabriek die daar in 1906 waren gebouwd. Daarvoor had het bedrijf aan de Hoge Steenweg gelegen.

Weg

Maar beseft u wel wat hier nog van rest? De oostzijde van de Stationsstraat is op het hoekpand van ‘De Statie’ en het latere pand van José van de Kerkhof na, op dit moment een bouwput. Dat zelfde geldt voor de tuintjes en fietsenstalling links op de foto. Daar ligt nu een nog grotere kuil in afwachting van het nieuwe stadhuis. De fabriekshallen op de foto, waaronder rechts die van het bedrijf Artola, hebben plaatsgemaakt voor de Driesveldlaan en appartementencomplexen. Leuk detail: de begroeide muren van de tuin om het woonhuis zijn blijven staan. Die vormen nu de afscheiding van het wooncomplex de Bongerd.

Vanuit Maasbracht

De drukkerij was in 1830 gestart door Jan Matheus Smeets, die vanuit Maasbracht naar Weert was gekomen. Tot 1837 was hij tevens directeur van het postkantoor. Zijn zoon Emmanuel Smeets, nog geboren in Maasbracht in 1826, begon op 14-jarige leeftijd in de drukkerij van zijn vader. Na diens dood in 1853 nam hij de drukkerij over. Op dat moment was de steendruk-techniek sterk in opmars en het bedrijf zou zich ontplooien tot een vooraanstaande drukkerij met deze druktechniek. In 1867 werd gestart met het weekblad ‘het Kanton Weert’.
In 1906 verhuisde het bedrijf van de Hoge Steenweg naar de locatie die we op de foto zien. Daar werd ook een innovatieve stoomdrukpers in gebruik genomen.
Het bedrijf leverde een breed assortiment aan producten van brochures tot affiches, van bidprenten tot verpakkingsmateriaal voor lampen. Het bedrijf werd in 1906 benoemd tot Hofleverancier en Smeets groeide uit tot een toonaangevend bedrijf, gespecialiseerd in offset, waar vele Weertenaren emplooi vonden. Het bedrijf groeide enorm. Het voerde in 1947 als eerste offsetbedrijf in Nederland het tweeploegenstelsel in.
Emmanuel Smeets is een van de Weertenaren die met zijn bedrijf een plekje heeft gekregen in de expositie Weg van Weert. Weertenaren als bekende Nederlanders’, in de Tiendschuur in Weert. De expositie loopt tot 15 januari 2012.


Theo Schers
Erfgoedcluster Weert

Bron

Land van Weert katern Typisch Weert rubriek Toen en noow 20 november 2011

Terug in de tijd

Ga naar het overzicht Toen en Noow 2011

Ga naar het overzicht Toen en Noow vanaf 2008