Een nieuwe burgemeester… in 1911

De net geïnstalleerde burgemeester W. Kolkman ‘spreekt tot het volk’, 27 november 1911
GAW Beeldbank 5093

Het lijkt er weer misschien even op maar nee, wij kijken in deze aflevering niet voor de zoveelste keer naar een balkonscène. Hier dient het balkon slechts als versierde bekroning voor een gebeuren op het bordes eronder. Daar staan talloze heren met hoge hoed voor een verzamelde menigte. Een belangrijk gebeuren dus. Wat u ziet, is een moment tijdens de installatie van W.J.W. (Willem) Kolkman, die met ingang van 4 november 1911 benoemd werd tot burgemeester van Weert. Het is de nieuwe burgervader die hier na de plechtstatige en meer officiëlere plichtplegingen spreekt tot ‘het volk’. Zo staat ook te lezen aan de zijkant van de kaart. De datum: 27 november 1911.
Kolkman is overigens moeilijk te onderscheiden. Wij moeten even speuren maar de burgermeester is de man die met witte(?) sjaal staat onder de verticale ‘toortsachtige’ vorm, te zien tussen de twee witte hangende stoffen versiering.

Bewogen tijd

Met zijn installatie in 1911 stond de in Den Haag geboren Kolkman aan de vooravond van roerige tijden, Hij was de man die Weert (met opgelegde ‘assistentie’ van een NSB-er Rösener-Manz) door twee wereldoorlogen en een bewogen depressieperiode loodste. Hij zette zich o.a. in voor verbetering van de woningbouw en een nieuw slachthuis en lobbyde eind jaren 30 voor de komst van een garnizoen naar Weert (en die resulteerde uiteindelijk in een KMS, de Koninklijke Militaire School voor Onderofficieren). Ook was Kolkman een burgemeester van wie het gerucht gaat dat hij niet zo trok aan nieuwe industrieën (net nadat in het decennium daarvoor bedrijven als de Wertha bierbrouwerij en de meelfabriek van de Gebr. Van de Venne zich langs het kanaal gevestigd hadden.) Hoe het ook zij, volgens hemzelf zette hij het werk van zijn voorgangers voort. In het grote raam aan de zijkant van het toenmalige stadhuis (een ode aan een vruchtbaar bestuur van zijn voorgangers én hem) prijkt het jaartal 1911, het begin van zijn ambtsperiode. Dat alles gezien met kennis achteraf want het raam kwam pas gereed in 1932.

33 jaar

Kolkman was lang burgemeester. Gunnen we hem ook even voor het gemak de jaren dat hij noodgedwongen op een zijspoor werd gezet in de Tweede Wereldoorlog, dan praten wij toch over een ambtstermijn van zo’n 33 jaar. Ter vergelijking: over een zelfde periode gerekend vanaf nu terug tot 1978 waren dat er liefst vier. Kent u ze nog?, Jo Matti, Loeki van Maaren-Van Balen, Karel Majoor en Jacques Niederer. De interims Chris Rutten en Wim Dijkstra reken ik dan niet mee.

Receptie

Burgemeester W..J W. (Willem) Kolkman
GAW Beeldbank 7597

Aan beeldmateriaal is er zeker van de mannen en één vrouw van na de oorlog een keur aan foto’s en ander beeldmateriaal. Van voor de oorlog is dat al een heel stuk minder en gaan we de eeuwwisseling van 1900 voorbij dan zijn de plaatjes dun gezaaid. Aan geschreven materiaal rest ons echter wel nog het een en ander.
Van Kolkman is ook in de personeelsdossiers uit eind 19e en vroeg 20e eeuw nog een dossier met een klein aantal documenten aanwezig. Daaronder een receptielijst naar aanleiding van zijn aanstelling. Van de lijst moeten we ons niet te veel voorstellen: een eenvoudig folioformaat lijntjespapier. Op de lijst staan namen van notabelen als deken Haanen, kantonrechter Schoenmakers, de inspecteur van politie Hoefnagels en de heer Roijmans van de R.K. Werkliedenbond. Ook lezen we de naam van ene Rouleau, architect, met wie de gemeenteraad het later nog aan de stok zou krijgen over werkzaamheden rond de verbouwing van het stadhuis. Dus zeker geen plebs in werkkloffie op een receptie ten stadhuize.
Zonderling genoeg vermeldt deze lijst ook een kledingvoorschrift: ‘Met uitzondering van ambtsgewaad is voor Heeren zwarte jas en witte das voorschrift’. Een even frappant als interessant gegeven want dan zijn de op de foto getoonde gasten met hoge hoed en witte sjaal deze ‘Heeren’.
Die staan dan na afloop van de receptie op het bordes terwijl de nieuwbakken burgemeester zijn toespraak houdt voor het gewone volk. Opvallend detail. Hier staat Kolkman nog behoorlijk rechtop. Op latere foto’s uit de jaren 30 van de vorige eeuw zien we hem steevast sterk voorovergebogen staan of zitten.
Kolkman huwde een dochter van het gefortuneerde geslacht Dor, eigenaren van ‘De Zink’ bij Budel en naamgevers van het latere Dorplein. In 1946 vertrok hij naar België waar zijn nazaten nu nog leven.


Theo Schers
Erfgoedcluster Weert

Bron

Land van Weert katern Typisch Weert rubriek Toen en noow 3 juli 2011

Terug in de tijd

Ga naar het overzicht Toen en Noow 2011

Ga naar het overzicht Toen en Noow vanaf 2008